Kryminał zaangażowany

Leena Lehtolainen, Na złym tropie, wyd. Rebis, Poznań 2012

Kraje skandynawskie uchodzą za jedne z najbardziej usportowionych. Sport masowy ma się tam dobrze. Kiedy jednak dochodzi do profesjonalizacji, pojawia się potrzeba wyników. Rodzi to nie tylko zdrową rywalizację, ale także cień w postaci dopingu.

pobraneDziennikarka pisząca o sportowcach biorących zakazane środki zostaje niemalże zabita w wypadku samochodowym. Wydaje się, że nie był to przypadek, ktoś najwyraźniej chciał ją zepchnąć na pobocze. Maria Kallio, była komisarz policji, bierze udział w rządowym programie mającym pomagać ofiarom przemocy domowej. Kiedy wokół cudem ocalałej dziennikarki zaczynają ginąć ludzie, Kallio chcąc nie chcąc wraca do policyjnej służby, by rozwikłać sprawę dwóch morderstw. Okazuje się, że prawda jest bardzo skomplikowana.

Jak zwykle u Lehtolainen kryminalna historia jest jedynie pretekstem do snucia opowieści o fińskiej rzeczywistości. A nawet nie tylko fińskiej, bo przecież w rywalizacji sportowej rzecz rozgrywa się na arenie międzynarodowej, z igrzyskami olimpijskimi w roli głównej. Bohaterki powieści raczej są przeciwne temu, co dzieje się z ideą szlachetnych zmagań człowieka z innymi i samym sobą. Dziś nie liczy się nic poza wynikiem, nawet kosztem własnego zdrowia. Niejednokrotnie w powieści słychać też głosy obrońców śrubowania wyników farmakologią. Wszystko to jest w oczach pisarki czymś niezrozumiałym. Najbardziej widać to w chwili gdy przemawia ustami jednej z swych bohaterek, nastolatki. Mówi wprost o tym, że sport stał się czymś dziwnym, a takie lekcje wychowania fizycznego oparte o współzawodnictwo zniechęcają dzieci i młodzież do uprawiania sportu. Mocne to oskarżenie, ale chyba dość uprawnione w dzisiejszych czasach.

Poza kwestią wyczynowego uprawiania sportu zajmuje się w Na złym tropie także przemocą w rodzinie. Ten trudny temat, o którym najczęściej się milczy, staje się jeszcze trudniejszy w chwili, gdy osobą odpowiedzialną za przemoc jest kobieta. Powieść pokazuje samotność bitych dzieci, a także bezradność tych, którzy powinni im pomagać. Autorka nie wskazuje jednoznacznych odpowiedzi mających poprawić ten stan rzeczy, ale wydaje się, że samo pisanie o istnieniu podobnych problemów jest już czymś, czego na przykład w polskich kryminałach trudno odnaleźć.

Jak zwykle w serii o komisarz Marii Kallio tematyki kobiecej jest wiele. W każdym tomie dużo się mówi także o tym, jak radzą sobie kobiety w świecie zdominowanym przez mężczyzn. Lehtolainen dostrzega zmiany zaszłe w ostatnich dwóch dziesięcioleciach, ale wskazuje także, że wbrew oficjalnym zapowiedziom prowadzenie polityki równościowej nadal szwankuje. W sporcie, podobnie jak w policji, nadal rządzą mężczyźni. I nikt nie ma pomysłu na to, by tę sytuację zmienić.

Książka Na złym tropie to powieść wychodząca poza kanon typowej literatury kryminalnej. Wątki związane z popełnianymi przestępstwami służą pisarce przede wszystkim do pokazania rzeczywistości dostrzeganej zza okna. Jeśli zatem ktoś lubi trochę pomyśleć o świecie przy okazji czytania, to proza Lehtolainen jak najbardziej przypadnie mu do gustu.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s