Stanisław Mackiewicz „Europa in flagranti”

Wiedziony nieustannym pożądaniem odkrywania nowych interesujących książek natrafiłem w swych  poszukiwaniach bibliotecznych na dzieło autorstwa jednego z najbardziej znanych historyków okresu międzywojennego, który został nieco zapomniany i dopiero zaczyna odzyskiwać należne sobie miejsce w świadomości Polaków. Chciałem i ja przekonać się o jego wartości, doświadczenie uczy bowiem, że tylko samemu czytając można wyrobić sobie zdanie o jakości danej książki czy o klasie autora.

„Europa in flagranti” to książka na temat wielce historyków zajmujący. Wieloletni już spór dotyczy kwestii na pozór błahej: mianowicie kiedy zakończył się wiek XIX ? Odpowiedź na to pytanie tylko z pozoru wydaje się taka oczywista, bo już ludzie współcześnie mieli spore wątpliwości i od zakończenia I wojny światowej spór ten istnieje nie tylko w świadomości historyków. Wielu uważa, że tak naprawdę „stulecie pokoju” zakończyło się dopiero w chwili wybuchu wielkiej wojny, którą później nazwano światową. Jako argument koronny stawiają wojnę jako początek końca porządku europejskiego ustalonego na Kongresie Wiedeńskim i upadek monarchii w wielu krajach, z Austrią i Rosją na czele. Inni stawiają tezę, która pokazuje wybuch Wielkiej Wojny jako jedynie koniec pewnego procesu, który trwał już od kilkunastu lat.

Mam wrażenie, że Mackiewicz opowiada się za tą druga tezą. Jego opowieść zaczyna się w roku 1900 i wiedzie nas aż do wydarzeń z sierpnia 1914. Robi to tak zajmująco, że lektura jest czystą przyjemnością. Sam pisze o tym, opisując swój styl jako pisarstwo „sposobem felietonowym, gawędziarskim”, odpierając przy tym krytykę swoich prac. Czyni to zresztą wielokrotnie, co jest w moich oczach dość ujmujące, teraz już się tak po prostu nie pisze, współcześni autorzy, szczególnie autorzy esejów historycznych, nie wchodzą w tak bliskie relacje z czytelnikiem, nie czynią nawet prób takiej „familiaryzacji”. A szkoda, bo wydaje mi się, że pisząc w podobny sposób można łatwiej porozumieć się z czytelnikiem, przekazać mu swój punkt widzenia, czy też po prostu zapewnić mu przyjemność z lektury, co przecież także nie jest bez znaczenia.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s